Chăm Sóc Cây Công Nghiệp

MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở CÂY CÀ PHÊ

2Q==

RỆP VẢY XANH VÀ RỆP VẢY NÂU

Nguyên nhân, tác hại

Nguyên nhân

  • Rệp vảy xanh (còn gọi là rệp xanh mình mềm, rệp xanh) có tên khoa học là Coccus viridis Green. Rệp có hình chữ nhật góc lượn tròn, có màu vàng xanh, mình dẹt và mềm. Rệp cái trưởng thành không có cánh và chân không phát triển, trong khi rệp non có chân khá phát triển.
  • Rệp vảy nâu (còn gọi là rệp sáp u) có tên khoa học là Saissetia hemisphaerica Targioni-Tozzetti. Rệp cái không có cánh và được bọc bằng một lớp vỏ màu nâu, phồng lên hình bán cầu.
  • Rệp vảy xanh xuất hiện phổ biến hơn rệp vảy nâu. Rệp Vảy xanh có thể xuất hiện độc lập nhưng rệp vảy nâu thường xuất hiện cùng với rệp vảy xanh với mật độ thấp hơn.

unnamed 9

 

Tác hại

  • Tác hại chủ yếu của loại rệp là chích hút nhựa các bộ phận non của cà phê như chồi vượt, lánon (trên lá rệp thường bám mặt dưới của lá), chồi non, quả non làm cho các bộ phận này phát triển kém.
  • Rệp vảy xanh có mối quan hệ cộng sinh với các loài kiến như kiến vàng, kiến đen… Rệp tiết ra chất mật ngọt là thức ăn rất ưa thích của kiến, ngược lại kiến làm nhiệm vụ vừa bảo vệ rệp tránh được các loài thiên địch vừa làm nhiệm vụ lây lan rệp từ nơi này đến nơi khác. Do đó thông thường nơi nào có rệp là có kiến. Trên cà phê kiến thiết cơ bản, nếu bị rệp gây hại nặng, cây sinh trưởng còi cọc và có thể chết.
  • Chất mật ngọt do rệp tiết ra còn là môi trường thuận lợi cho nấm muội đen (Capnodium spp.) phát triển bao phủ trên mặt lá, cành và cả chùm quả cản trở quá trình quang hợp làm cho các cơ quan này phát triển kém.

Thời gian gây hại

Rệp vảy xanh xuất hiện quanh năm trên vườn cây và gây hại nặng trong mùa khô, sang mùa mưa giảm dần và không hoặc rất ít xuất hiện.

Biện pháp phòng trừ

  • Tạo điều kiện thích hợp trên vườn cây để thiên địch (kẻ thù tự nhiên) và các loài nấm ký sinh rệp sáp phát triển. Loại thiên địch của rệp vảy xanh xuất hiện nhiều trên vườn là bọ rùa đỏ (Chilocorus politus). Cả sâu non và trưởng thành của bọ rùa đỏ đều ăn thịt rệp vảy xanh. Một ngày bọ rùa đỏ có thể ăn thịt 4 – 6 rệp. Tuy nhiên bọ rùa đỏ chỉ phát triển sau khi rệp vảy xanh phát triển mạnh, do đó không thể dựa hoàn toàn vào bọ rùa đỏ để phòng trừ rệp vảy xanh.
  • Vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ xung quanh hình chiếu tán cây và trong gốc.
  • Tạo hình để cây thông thoáng, đánh chồi vượt thường xuyên, cắt bỏ các cành nhánh mọc sát đất.
  • Thường xuyên theo dõi sự phát sinh phát triển của rệp trên đồng ruộng để phòng trừ kịp thời và hợp lý.
  • Chỉ phun các thuốc hóa học khi cần thiết và phun những cây có rệp vảy xanh gây hại.
  • Phun một trong các loại thuốc sau: Saponozit + Saponin acid (TP – Thần Điền 78 SL), Rotenone (Dibaroten 5 WP, 5 SL, 5 GR), Rotenone + Saponin (Dibonin 5 WP, 5 SL, 5 GR).
  • Khi phun phải phun cho kỹ để bảo đảm thuốc tiếp xúc được với rệp, tăng hiệu quả phòng trừ.
  • Đối với cây bị rệp mức độ nặng nên phun 2 lần cách nhau 7 – 10 ngày. Chú ý chỉ phun thuốc những cây bị rệp và phun khi cần thiết (mật độ rệp cao), không phun thuốc định kỳ, không phun toàn bộ diện tích. Nếu trời mưa (lai rai) rệp tự chết nên không cần phun.

TUYẾN TRÙNG 

Nguyên nhân, tác hại

Nguyên nhân

Chủ yếu của bệnh là tuyến trùng Pratylenchus coffeae (Zimmermann) Schuurmanns-Stekhoven, Pratylenchus spp., Meloidogyne spp… kết hợp với nhiều loại nấm như Fusarium oxysporum, Fusarium spp, Rhizoctonia bataticola (Taub) Briton-Jones… Các vết thương hay nốt sưng trên rễ do tuyến trùng gây ra sẽ tạo điều kiện cho các loài nấm xâm nhiễm và gây hại cây.

Tác hại

Các loài tuyến trùng và nấm bệnh này có sẵn trong đất và rễ của các vườn cà phê già cỗi và chỉ làm suy yếu các vườn này nhưng lại dễ dàng gây chết cho cà phê kiến thiết cơ bản khi trồng lại.

Triệu chứng gây hại

  • Tuyến trùng Pratylenchus coffeae sẽ tạo ra các vết thương màu nâu đen trên cả rễ tơ và rễ cọc.
  • Tuyến trùng Meloidogyne spp. tạo những nốt sưng nhỏ ở rễ, cũng có thể là những vết sưng lớn và dài dọc theo rễ.

unnamed 10

Thời gian gây hại

Bệnh xuất hiện quanh năm, gây hại nặng vào giai đoạn chuyển mùa từ mùa mưa sang mùa khô hoặc từ mùa khô sang mùa mưa.

Biện pháp phòng trừ

– Duy trì cây che bóng, cây đai rừng chắn gió để giúp cho vườn cây có năng suất ổn định.

– Bón phân vô cơ cân đối theo độ phì đất, tăng cường bón phân hữu cơ hoặc các chế phẩm sinh học cải tạo đất, nhất là đối với các vườn cây đã cho năng suất cao trong nhiều năm. Tăng cường sử dụng phân bón lá để cung cấp trực tiếp dinh dưỡng cho cây giúp cây duy trì được sinh trưởng và vượt qua giai đoạn khủng hoảng do hệ thống rễ bị tổn thương.

– Hạn chế xới xáo, làm bồn trong những vườn cây đã bị bệnh để tránh sự lây lan bệnh qua việc làm tổn thương bộ rễ.

– Không tưới tràn từ vườn bệnh sang vườn không bệnh

– Đối với các vườn vừa bị tuyến trùng gây hại nên đào bỏ các cây bị bệnh nặng để hạn chế sự lây lan của tuyến trùng và nấm bệnh.

– Trồng các loại cây trồng xen vào giai đoạn kiến thiết cơ bản để hạn chế tuyến trùng như: cúc vạn thọ (Tagetes erecta, Tagetes patula, Tagetes minuta), cây muồng hoa vàng (Crotalaria spectabilos, Crotalaria juncea).

– Sử dụng các thuốc sinh học: sử dụng thuốc sinh học trừ tuyến trùng kết hợp với các thuốc sinh học trừ nấm như sau:

  • Thuốc trừ tuyến trùng: Sử dụng một trong các loại sau theo huowngsdaanx của nhà sản xuất: Abamectin (Tervigo 020 SC); Chitosan (Oligo – Chitosan) (Jolle 1 SL, 40 SL, 50 WP; Kaido 50 SL, 50 WP); Paecilomyces lilacinus (Palila 500 WP); Clinoptilolite (Map logic 90 WP); Paecilomyces lilacinus (Palila 500 WP), Cytokinin (Zeatin) (Geno 2005 2 SL).
  • Thuốc sinh học trừ nấm như Fungicide chứa các thành phần như tinh dầu, bạc hà giúp ngăn chặn sự lây lan và tiêu diệt trực tiếp nấm bệnh.

– Biện pháp hóa học:

  • Xử lý các cây mới bị nhiễm bệnh và các cây xung quanh vùng bị gây hại bằng một trong các loại thuốc trừ tuyến trùng sau đó xử lý thuốc trừ nấm bệnh. Nên xử lý thuốc 2 lần cách nhau 15 – 30 ngày để phòng và cô lập nguồn bệnh. Khi xử lý thuốc yêu cầu đất phải đủ độ ẩm.
  • Nếu tưới thuốc trong mùa khô phải tưới nước trước. Sau khi cây phục hồi cần bổ sung phân hữu cơ và phân bón lá cho cây.
  • Việc sử dụng thuốc nên thực hiện trong mùa mưa (tốt nhất vào đầu mùa mưa trong tháng 4 đến tháng 5) khi đất có đủ độ ẩm.
  • Sử dụng thuốc trừ tuyến trùng: Abamectin + Thiamethoxam (Solvigo 108SC), Benfuracarb (Fucarb 20 EC).
  • Sau đó xử lý một trong các thuốc trừ nấm: Copper Hydroxide (DuPontTM KocideÒ 53.8 DF), Cuprous Oxide (Norshield 58 WP).

 

BỆNH THỐI NỨT THÂN TRÊN CÂY CÀ PHÊ

Nguyên nhân, tác hại

Nguyên nhân

Do nấm Fusarium gây hại

Tác hại

  • Những vết bệnh sẽ xuất hiện tại bất kỳ vị trí nào trên cây nhưng xuất hiện nhiều nhất là nửa thân trở xuống phần gốc. Khi cây nhiễm bệnh phần lá của cây sẽ không còn tươi nữa, cây bị nặng có lá có dấu hiệu rụng lá và chết cây từ ngọn.
  • Bệnh phát triển nhanh chóng và phát triển khi gặp điều kiện thuận lợi như ẩm độ thấp, vườn cà phê không được thông thoáng.
  • Việc chăm sóc tỉa cành tạo tán không tốt đi kèm với việc bón phân không hợp lý giữa nguyên tố đa lượng với trung vi lượng là nguyên nhân làm cho bệnh thối nứt thân ngày càng nghiêm trọng.

16052018 cafe

Thời gian gây hại

Bệnh gây hại nặng vào thời điểm mùa mưa. Đây là giai đoạn cao trào để bệnh phát triển nhanh và mạnh..

Biện pháp phòng trừ

– Thực hiện tỉa cành và tạo tán cho cây cà phê. Đây là công đoạn giúp cây hạn chế được sâu bệnh và loại bỏ hết những cành cây già cỗi không cho trái, nhường dinh dưỡng cho những cành cho trái phát triển.

  • Cắt bỏ những cành mọc sát đất hay hướng vào thân
  • Cành nhỏ yếu bị sâu bệnh cũng cần cắt bỏ ngay
  • Tỉa bỏ cành thứ cấp ở tán cây
  • Cắt ngắn một số cành đã qua thu hoạch

– Bón bổ sung thêm calciamonium N,P,K, S,Mg,Ca và các chất vi lượng như Zn, Bo, Mn, Fe, Cu để cây sinh trưởng tốt hơn. Chọn thời điểm bón phân đúng lúc hợp lý để cây sinh trưởng tốt.

– Kiểm tra vườn cây thường xuyên để phát hiện bệnh sớm và xử lý kịp thời.

– Khi phát hiện cây bị bệnh, dùng dao cạo sạch vỏ thân bị bệnh, quét thuốc: Copper Hydroxide (DuPontTM Kocide 53.8 WG), Cuprous Oxide (Norshield 58WP), …

– Nếu cây đã bị khô ngọn cần cưa ngang và đốt bỏ phần bệnh, quét thuốc lên mặt thân bị cưa và nuôi chồi mới.

Trích nguồn tài liệu: “Bộ bài giảng và công cụ bài giảng về sản xuất cà phê bền vững”

Cuối cùng, cám ơn bà con đã theo dõi bài viết, xin kính chúc quý bà con sức khoẻ, vụ mùa bội thu!

author-avatar

Mạnh Quân

Hoà cùng xu hướng phát triển tương lai, với khát vọng ứng dụng công nghệ sinh học vào ngành nông nghiệp, công ty đã được thành lập để tập trung vào việc cung cấp các dịch vụ, sản phẩm nông nghiệp an toàn và hiệu quả, vì một nền nông nghiệp sạch và bền vững. “NUÔI CÂY LÀ NUÔI ĐẤT” – BioSacotec đang làm điều đó hằng ngày, để giúp cây trồng phát triển khoẻ mạnh và bền vững. Đó là nhiệm vụ cũng như sứ mệnh của chúng tôi!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *